Wie ouders dichter bij zich wil laten wonen of een volwassen kind een eigen plek wil geven, komt al snel twee termen tegen: de kangoeroewoning en de mantelzorgwoning. Ze lijken sterk op elkaar. In beide gevallen wonen twee huishoudens dicht bij elkaar op een perceel, met eigen voorzieningen. Toch is het verschil belangrijk, want het bepaalt of je een vergunning nodig hebt en welke regels er gelden. In dit artikel zetten we de twee naast elkaar.
Wat is een kangoeroewoning?
Een kangoeroewoning is een woning waarin twee huishoudens naast elkaar wonen op hetzelfde perceel, met elk een eigen ingang, keuken en badkamer. De naam verwijst naar de kangoeroe, die haar jong dicht bij zich houdt terwijl het toch zijn eigen ruimte heeft. Vaak gaat het om ouders en volwassen kinderen die de voordelen van samen wonen zoeken: dichtbij elkaar, maar allebei zelfstandig.
Het kenmerkende van een kangoeroewoning is dat er geen zorgvraag aan ten grondslag hoeft te liggen. Mensen kiezen ervoor om praktische of financiele redenen, of gewoon omdat ze graag dicht bij familie wonen.
Wat is een mantelzorgwoning?
Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte voor iemand die zorg nodig heeft of die zorg verleent. Denk aan een ouder die hulp nodig heeft en bij de kinderen in de tuin komt wonen, of andersom. De zorgrelatie staat hier centraal. Juist daardoor gelden er soepelere regels: een mantelzorgwoning mag onder voorwaarden vergunningsvrij op je perceel.
Bij Prefhomes plaatsen we een prefab mantelzorgwoning van 42 m² met twee slaapkamers, kant-en-klaar in de tuin. Dezelfde units gebruiken we ook als zorgwoning in de tuin.
Het verschil in een overzicht
| Kangoeroewoning | Mantelzorgwoning | |
|---|---|---|
| Reden om samen te wonen | Samen wonen, geen zorg vereist | Zorgrelatie tussen bewoners |
| Vergunning | Meestal wel nodig | Vaak vergunningsvrij onder voorwaarden |
| Zorgindicatie | Niet nodig | Aantoonbare mantelzorg vereist |
| Duur | Permanent bedoeld | Zolang de zorgsituatie duurt |
| Bewoners | Familie, meerdere generaties | Zorgvrager en/of zorgverlener |
De kern: het verschil zit niet in de woning zelf, maar in de reden om er te wonen. Fysiek kan het om dezelfde prefab unit gaan. De juridische status verschilt.
Vergunning en regels
Hier zit het grootste praktische verschil. Een mantelzorgwoning mag in veel gevallen vergunningsvrij, zolang er sprake is van aantoonbare mantelzorg, de woning bij een bestaande woning hoort en de afmetingen binnen de landelijke regels blijven. Vaak geldt een maximum van rond de 100 m² en een bouwhoogte tot 5 meter.
Voor een kangoeroewoning ligt dat anders. Zonder zorgindicatie valt de tweede woning niet onder de vergunningsvrije regeling voor mantelzorg. De gemeente toetst dan aan het bestemmingsplan, dat vaak maar een woning per perceel toestaat. Je hebt dus meestal een omgevingsvergunning nodig, en soms een wijziging van het bestemmingsplan. De regels verschillen per gemeente, dus informeer altijd bij je eigen gemeente voordat je plannen maakt.
Fiscale gevolgen en de Belastingdienst
Samen op een perceel wonen heeft gevolgen voor je belasting en toeslagen, en die gevolgen verschillen per situatie. De Belastingdienst kijkt onder meer of de bewoners als fiscale partners of als een huishouden worden gezien, en of de tweede woning zelfstandig is.
- Zelfstandige woonruimte. Een eigen voordeur, keuken en badkamer bepalen mede of de woning fiscaal als zelfstandig telt.
- Toeslagen en inkomen. Als bewoners op hetzelfde adres staan ingeschreven, kan dat de hoogte van toeslagen of de AOW beinvloeden.
- Overdracht en schenking. Bouw je op de grond van je kinderen of ouders, dan spelen schenkbelasting en eigendom een rol.
Dit is maatwerk. Laat je situatie doorrekenen door een adviseur of vraag het na bij de Belastingdienst, want een verkeerde aanname kan later geld kosten.
Hypotheek en financiering
Een kangoeroewoning of mantelzorgwoning financieren kan op verschillende manieren. Soms via de bestaande hypotheek op de hoofdwoning, soms uit eigen middelen. Omdat een prefab unit als roerende of onroerende zaak kan tellen, is niet elke geldverstrekker gelijk. Bespreek vooraf met je hypotheekadviseur of de unit meegefinancierd kan worden en wat dat betekent voor de waarde van je woning. Een verplaatsbare prefab woning wordt fiscaal en financieel soms anders behandeld dan een vaste aanbouw.
Welke past bij jouw situatie?
Kies je op basis van de reden om samen te wonen, niet op basis van de woning zelf.
- Is er zorg in het spel? Dan ligt een mantelzorgwoning voor de hand, met kans op een vergunningsvrije plaatsing.
- Wil je gewoon dicht bij elkaar wonen zonder zorgvraag? Dan is een kangoeroewoning de juiste term, en houd je rekening met een vergunningstraject.
In beide gevallen levert Prefhomes dezelfde kwaliteit prefab unit, kant-en-klaar in de tuin. Wil je weten wat er op jouw perceel kan? Bekijk de mogelijkheden voor een prefab kangoeroewoning in de tuin of vraag direct een vrijblijvende offerte aan.
